چراغ خورشیدی چیست؟ انواع، مزایا و توجیه اقتصادی چراغ‌های خورشیدی

در بسیاری از کشورهای پیشرفته‌ی دنیا، استفاده از انرژی‌های نو همانند انرژی خورشیدی بسیار رایج و همگانی شده و این استفاده، با توجه به هزینه‌های بالای انرژی‌های دیگر و افزایش آگاهی عمومی، رو به افزایش است. در ایران نیز استفاده از انرژی خورشیدی در حال افزایش است؛ این نکته را می‌توان در چراغ‌های خورشیدی استفاده‌شده در برخی از پارک‌ها و خیابان‌ها ملاحظه کرد. کاهش یارانه‌ها و افزایش هزینه‌های برق، گاز و... نیاز به یک جایگزین ارزان‌قیمت، در دسترس و پاک را در کشور ایجاد کرده است.

با توجه به شرایط و موقعیت جغرافیایی ایران که یکی از آفتابی‌ترین کشورهای دنیاست، انرژی خورشیدی از بهترین انتخاب‌ها برای بسیاری از نقاط کشورمان است.

خلاصه سریع

• چراغ خورشیدی چیست؟ ابزار روشنایی قابل حمل شامل لامپ ال‌ای‌دی، سلول خورشیدی و باتری قابل شارژ
• انواع: بیرونی (تزیینی، برای باغچه و چمن) و داخلی (روشنایی اصلی ساختمان با صفحه‌ی خورشیدی جدا)
• کارکرد: روشن شدن خودکار در تاریکی و حدود ۸ تا ۱۰ ساعت روشنایی در شب
• توجیه اقتصادی: حذف هزینه‌ی کابل، حفر کانال، عایق‌بندی و تابلو برق
• ایمنی: کار با جریان مستقیم ۱۲ ولت و بدون خطر برق‌گرفتگی

فهرست مطالب

• چراغ‌های خورشیدی چیست؟
• توجیه اقتصادی چراغ‌های خورشیدی
• مزایای چراغ‌های خورشیدی
• پرسش‌های متداول
• نکات تکمیلی: عمر باتری و پنل (همراه با منبع)

چراغ‌های خورشیدی چیست؟

چراغ خورشیدی یک ابزار روشنایی قابل حمل است که از لامپ ال‌ای‌دی (LED)، سلول خورشیدی و باتری قابل شارژ تشکیل شده است.

انواع چراغ خورشیدی: بیرونی و داخلی

این چراغ‌ها به دو گونه‌ی بیرونی و داخلی تقسیم می‌شوند؛ نوع بیرونی آن برای تزیین محیط‌هایی مانند باغچه، باغ و چمن به کار گرفته می‌شود و نوع داخلی آن برای روشنایی اصلی محیط داخل ساختمان کاربرد دارد که در این حالت صفحه‌ی خورشیدی از خود چراغ جداست.

ویژگی‌ها و نحوه‌ی کار چراغ خورشیدی

از آنجا که نور خورشید در داخل ساختمان به میزان بالایی وجود ندارد، صفحه‌ی خورشیدی این چراغ به بیرون هدایت می‌شود. نور این چراغ‌ها به اندازه‌ی چراغ‌های برقی نیست؛ روشنایی بالایی ندارند، اما ارزان‌اند و هزینه‌ی سیم‌کشی و مصرف انرژی فسیلی ندارند. چراغ‌های خورشیدی بیشتر به‌عنوان تزیین کاربرد دارند و در نشانه‌گذاری مسیرهای مختلف هم استفاده می‌شوند. این چراغ با صفحه‌ی خورشیدی‌ای که روی پایه و ستون آن تعبیه شده، روزها و هنگام وجود نور، انرژی را در باتری داخلی خود ذخیره می‌کند و شب‌ها یا زمانی که هوا تاریک می‌شود، به‌طور اتوماتیک چراغ را روشن می‌کند. اگرچه میزان نوردهی این چراغ‌ها به میزان دریافت نور بستگی دارد، به‌طور کلی ۸ تا ۱۰ ساعت در شب کار می‌کنند.

نمونه‌های اروپایی چراغ خورشیدی

البته نمونه‌های اروپایی این چراغ‌ها بیش از این قابلیت کارکرد دارند. در صورت کاهش نور محیط، این لامپ‌ها اغلب به‌صورت خودکار روشن می‌شوند، هرچند در برخی از آن‌ها دکمه‌ای برای جابه‌جایی بین حالت خودکار و دستی در نظر گرفته شده است. آن‌ها در طول شب روشن باقی می‌مانند.

توجیه اقتصادی چراغ‌های خورشیدی

چراغ‌های خیابانی و پروژکتورهای خورشیدی بهترین گزینه برای نورپردازی محوطه‌های بزرگ باغی و کارگاهی و انبارها، نورپردازی مسیرهای خیابانی و پیاده‌رو و نورپردازی بیلبوردها هستند. توجیه اقتصادی این چراغ‌ها به دلیل حذف هزینه‌های کابل، حفر کانال، عایق‌بندی و تابلو برق است.

مزایای چراغ‌های خورشیدی

پرسش‌های متداول درباره چراغ‌های خورشیدی

چراغ خورشیدی از چه اجزایی ساخته شده است؟

چراغ خورشیدی از لامپ ال‌ای‌دی، سلول خورشیدی و باتری قابل شارژ تشکیل شده است.

چراغ خورشیدی چند ساعت در شب روشن می‌ماند؟

به‌طور کلی ۸ تا ۱۰ ساعت در شب. البته میزان نوردهی به میزان نوری که چراغ در روز دریافت می‌کند بستگی دارد.

آیا چراغ خورشیدی را می‌توان داخل ساختمان استفاده کرد؟

بله. در نوع داخلی، صفحه‌ی خورشیدی از چراغ جداست و به بیرون ساختمان هدایت می‌شود؛ چون نور خورشید در داخل ساختمان به میزان بالایی وجود ندارد.

چراغ خورشیدی چه کاربردهایی دارد؟

نوع کوچک بیشتر برای تزیین باغچه، باغ و چمن و نشانه‌گذاری مسیرها استفاده می‌شود. چراغ‌های خیابانی و پروژکتورهای خورشیدی برای محوطه‌های بزرگ، مسیرهای خیابانی و پیاده‌رو و بیلبوردها مناسب‌اند.

آیا چراغ خورشیدی خطر برق‌گرفتگی دارد؟

خیر. این چراغ‌ها با جریان مستقیم ۱۲ ولت کار می‌کنند و نیازی به سیم‌کشی در محوطه ندارند.

هزینه‌ی چراغ خورشیدی چقدر بیشتر از چراغ برقی است و چه زمانی جبران می‌شود؟

طبق متن مقاله، هزینه‌ی اولیه بین ۱۰ تا ۲۰ درصد بالاتر است و به‌دلیل حذف هزینه‌های کابل، حفاری و تابلو برق، در ۳ تا ۹ ماه جبران می‌شود. برای محاسبه‌ی دقیق‌تر هزینه‌ی تعویض باتری هم در نظر گرفته شود؛ بخش نکات تکمیلی را ببینید.

نکات تکمیلی: عمر باتری و پنل چراغ خورشیدی (همراه با منبع)

در بخش مزایا گفته شد که چراغ خورشیدی تا ۱۵ الی ۲۰ سال بدون پرداخت هزینه‌ی برق قابل استفاده است. برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر، این نکته را هم در نظر بگیرید: همه‌ی اجزای چراغ عمر یکسانی ندارند.

• پنل را تمیز و بدون سایه نگه دارید. اگر پنل کثیف، سایه‌دار یا کوچک باشد، باتری هرگز به شارژ کامل نمی‌رسد و روشنایی شب کم می‌شود. این نکته در جاهایی که هوا ابری و بارانی است یا درخت‌ها روی چراغ سایه می‌اندازند اهمیت بیشتری دارد.
• برف و گرد و غبار را پاک کنید. در فصل برف و باران، برف روی پنل را به‌موقع پاک کنید و سطح لامپ و پنل را گاهی تمیز کنید.
• گرما و دمای شدید. دمای بسیار بالا و پایین می‌تواند عمر باتری را کم کند؛ نصب در محل مناسب و خرید محصول باکیفیت تفاوت ایجاد می‌کند.
• باتری قابل تعویض بخرید. هنگام خرید بپرسید باتری چه نوعی است و در صورت فرسودگی، جایگزین کردن آن ممکن است یا نه.

منابع

• Jackery: How Long Do Solar Batteries Last? Lifespan & Replacement Guide (عمر پنل و باتری خورشیدی)
• Elektroda: Solar Lamp Battery Life for NiMH, Li-ion, and LiFePO4 Garden Lights (عمر باتری چراغ‌های خورشیدی و اثر شارژ ناقص)
• Manly Battery: How long do solar street lights actually last? (عمر پنل، ستون و لامپ ال‌ای‌دی؛ منبع تولیدکننده‌ی باتری)