
تلاش برای کاهش وزن و رسیدن به تناسب اندام در این سالها از دغدغههای اساسی بیشتر افراد است. در حالی که فقط چند تغییر کوچک و آسان در سبک زندگی میتواند تأثیر شگفتآوری بر کاهش وزن و رسیدن به تناسب اندام داشته باشد. در این مقاله میخواهیم به ۱۰ نکته برای بهبود سبک زندگی بپردازیم.
توجه: این مقاله جنبهی آموزشی دارد و جایگزین مشاورهی پزشک یا متخصص تغذیه نیست. اطلاعات تکمیلی همراه با منبع در بخش پایانی (نکات تکمیلی) آمده است.
| نکته | ایدهی اصلی |
|---|---|
| ۱. آگاهانه غذا بخورید | مقابله با ولع غذایی و دقت بیشتر به هر وعده |
| ۲. وعدههای غذایی کوچک | تقسیم غذا به وعدههای کوچکتر و استفاده از بشقاب کوچک |
| ۳. نه، به نوشیدنیهای شیرین | جایگزین کردن نوشابه با نوشیدنیهای طبیعی کمکالری |
| ۴. هر لقمه را بیشتر بجوید | رسیدن پیام سیری به مغز و هضم بهتر |
| ۵. بیشتر بخوابید | تنظیم هورمونهای دخیل در سوختوساز |
| ۶. استرس خود را کاهش دهید | حفظ تعادل هورمونی و کنترل اشتها |
| ۷. از پروبیوتیکها غافل نشوید | کمک به هضم و سلامت روده |
| ۸. چشم از ویتامین D برندارید | توجه به منابع غذایی ویتامین D |
| ۹. در جمع خانواده غذا بخورید | غذای خانگی سالمتر و عادتهای غذایی درست |
| ۱۰. مهارتهای آشپزی خود را تقویت کنید | استفاده از مواد غذایی مغذی و متنوعتر |
آگاهانه غذا خوردن یکی از مهمترین ابزارهای کنترل وزن است. با این روش راحتتر با ولع غذایی خود میتوانید مقابله کنید و به هر وعدهی غذایی خود بیشتر دقت خواهید کرد. سعی کنید همیشه وعدههای غذایی خود را در آرامش کامل و دور از چیزهایی که میتواند حواستان را پرت کند، مانند تلویزیون، رایانهی شخصی و تلفن همراه، میل کنید.
اگر حجم غذای روزانه را به چند وعدهی کوچکتر تقسیمبندی کنید، خیلی زودتر احساس سیری خواهید کرد و در مجموع میزان غذایی که میل میکنید کمتر میشود. اگر از بشقاب کوچک برای غذا خوردن استفاده کنید، حجم کمتری غذا در بشقاب خود میتوانید بکشید، ولی همچنان احساس میکنید که یک بشقاب پُر غذا خوردهاید. در حقیقت با این کار مغز خود را فریب میدهید.
بهجای مصرف نوشابههای گازدار میتوانید از نوشیدنیهای سالم و متنوع طبیعی لذت ببرید. آب آشامیدنی طعمدارشده با نعناع، زنجبیل و انواع میوهها، علاوه بر ایجاد حس شادابی، از کالری بسیار پایینی برخوردار است. دمنوشهای گیاهی و چای سبز و سیاه نیز نوشیدنیهای سالمی هستند و عموماً خواص زیادی دارند. نوشیدن آبمیوهها، حتی آبمیوههای طبیعی، به دلیل قند زیادی که دارند توصیه نمیشود.
| نوشیدنی | وضعیت | توضیح |
|---|---|---|
| آب طعمدار با نعناع، زنجبیل و میوه | مناسب | حس شادابی و کالری بسیار پایین |
| دمنوش گیاهی، چای سبز و سیاه | مناسب | نوشیدنیهای سالم با خواص زیاد |
| آبمیوه (حتی طبیعی) | توصیه نمیشود | قند زیاد |
| نوشابههای گازدار | جایگزین شود | با نوشیدنیهای طبیعی بالا |
جویدن اولین مرحلهی هضم غذاست. جویدن کامل و طولانی هر لقمه غذا، علاوه بر اینکه باعث افزایش زمان خوردن و ایجاد فرصت کافی برای رسیدن پیام سیری به مغز و دست کشیدن از غذا خوردن میشود، مراحل بعدی هضم را نیز تسهیل و منظم میکند. با جویدن کامل و طولانی غذا، طعم غذا نیز بهتر احساس میشود.
استراحت کافی در شب برای سلامت عمومی و تثبیت وزن بسیار ضروری است. کمخوابی مانع ترشح بسیاری از هورمونها، از جمله هورمونهای دخیل در سوختوساز بدن، میشود. خواب کمتر از شش ساعت در طول شب احتمال اضافهوزن و چاقی را افزایش میدهد.
افزایش استرس نیز میتواند موجب بههمریختن تعادل هورمونی بدن شود. وقتی بدن در شرایط استرسزا قرار میگیرد، هورمونهایی به نام گلوکوکورتیکوئیدها ترشح میشوند که باعث افزایش میزان اشتها و به دنبال آن اضافهوزن فرد میشود. از طرف دیگر، برخی افراد با افزایش استرس، بیرویه غذاهای ناسالم مصرف میکنند تا حالشان بهتر شود.
پروبیوتیکها در واقع باکتریهای مفیدی هستند که برای هضم مواد غذایی ضروریاند. این باکتریها به هضم غذا، عملکرد بهتر رودهها و سلامت عمومی فرد کمک میکنند. همچنین انرژی مورد نیاز سلولهای دیوارهی دستگاه گوارش و کبد را تأمین میکنند، اسیدهای چرب خاصی که خاصیت ضدسرطانی دارند تولید میکنند و در مجموع روی میزان چربی بدن و تنظیم وزن تأثیرگذارند.
نتایج تحقیقات نشان داده افرادی که سطح ویتامین D پایینتری دارند، بیشتر در معرض چاقی هستند و توانایی کمتری برای فعالیتهای ورزشی دارند. زردهی تخممرغ، ماهیهای چرب، برخی از قارچها و مواد غذایی غنیشده با ویتامین D بهترین منابع غذایی برای افزایش سطح ویتامین D در بدن هستند.
| منابع غذایی ویتامین D |
|---|
| زردهی تخممرغ |
| ماهیهای چرب |
| برخی از قارچها |
| مواد غذایی غنیشده با ویتامین D |
خوردن غذای سالم پشت میز به همراه خانواده نیز روی کنترل وزن و تناسب اندام مؤثر است. غذاهای خانگی سالمترند و چربی، شکر و نمک کمتری نسبت به فستفود دارند. از طرف دیگر، خوردن غذاهای مقوی و سالمِ تهیهشده در خانه میتواند موجب شکلگیری عادتهای غذایی درست در کودکان و رواج سبک زندگی سالم در نسل بعد شود.
مهارت کافی در پخت انواع مواد غذایی و روشهای مختلف پخت میتواند بهشدت در کاهش وزن مؤثر باشد. افرادی که اطلاعات خوبی دربارهی پخت انواع مواد غذایی دارند، معمولاً از مواد غذایی مغذی متنوعتری مانند انواع سبزیجات و میوهها در رژیم غذایی خود استفاده میکنند که به کاهش وزن کمک زیادی میکند.
یعنی وعدههای غذایی را در آرامش و دور از تلویزیون، رایانه و تلفن همراه بخوریم. این کار مقابله با ولع غذایی را آسانتر میکند و باعث میشود به هر وعده بیشتر دقت کنیم.
کمخوابی مانع ترشح بسیاری از هورمونها، از جمله هورمونهای دخیل در سوختوساز بدن، میشود و خواب کمتر از شش ساعت در شب احتمال اضافهوزن و چاقی را افزایش میدهد.
استرس تعادل هورمونی را بههم میزند و ترشح هورمونهایی به نام گلوکوکورتیکوئیدها اشتها را زیاد میکند. برخی افراد هم برای بهتر شدن حالشان بیرویه غذاهای ناسالم میخورند.
آب طعمدارشده با نعناع، زنجبیل یا میوه، دمنوشهای گیاهی و چای سبز و سیاه. آبمیوهها، حتی طبیعی، بهدلیل قند زیاد توصیه نمیشوند.
زردهی تخممرغ، ماهیهای چرب، برخی قارچها و مواد غذایی غنیشده با ویتامین D.
شواهد این دو را فقط بهعنوان کمککننده نشان میدهد. جزئیات را در بخش نکات تکمیلی ببینید.
برای اینکه تصویر کاملتری داشته باشید، این نکات علمی را هم در کنار ۱۰ نکتهی بالا در نظر بگیرید:
| موضوع | اطلاعات تکمیلی |
|---|---|
| سرعت کاهش وزن | طبق توصیههای مبتنی بر رهنمودهای مراکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا (CDC)، کاهش وزن تدریجی، حدود ۱ تا ۲ پوند (تقریباً ۰٫۵ تا ۱ کیلوگرم) در هفته، در درازمدت موفقتر از کاهش وزن سریع است. از دست دادن حتی ۵ تا ۱۰ درصد وزن میتواند فشار خون و کلسترول را بهبود دهد. |
| فعالیت بدنی | رهنمود CDC برای بزرگسالان، دستکم ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط (مثل پیادهروی تند) در هفته و دستکم دو روز تمرین تقویت عضلانی در هفته است. این معادل حدود ۲۲ دقیقه پیادهروی تند در روز است. برای حفظ وزن کاهشیافته هم فعالیت منظم لازم است. مقدار دقیق نیاز از فردی به فرد دیگر فرق میکند. |
| خواب | منابع مبتنی بر توصیههای CDC برای بزرگسالان ۷ تا ۹ ساعت خواب در شب را توصیه میکنند. این با هشدار متن دربارهی خواب کمتر از ۶ ساعت همخوانی دارد. |
| پروبیوتیکها | مرور سیستماتیک کارآزماییها نشان میدهد اثر پروبیوتیکها بر وزن و چربی بدن به سویهی باکتری بستگی دارد. در تعدادی از کارآزماییها کاهش وزن دیده شده، در برخی تغییری نبوده و در موارد کمی افزایش وزن گزارش شده است. فراتحلیلها هم کاهش وزنی کوچک در مصرف کوتاهمدت نشان دادهاند. پس پروبیوتیک را «کمککننده» بدانید، نه جایگزین رژیم و تحرک. |
| ویتامین D | رابطهی ویتامین D پایین با چاقی یک «همراهی» است و معلوم نیست کدام علت و کدام معلول است. فراتحلیلهای کارآزماییهای تصادفی نشان دادهاند مصرف مکمل ویتامین D بهتنهایی وزن و چربی بدن را کم نمیکند. برخی پژوهشها هم نشان میدهند چاقی ممکن است خودش سطح ویتامین D را پایین بیاورد. پس مکمل را بدون آزمایش و نظر پزشک مصرف نکنید. |
ژن GJB2 و ناشنوایی ژنتیکی: علت، نحوه وراثت و آزمایش ژنتیک جهش در ژن GJB2 یکی از شایعترین علل ناش
ادامه مطلب ❯
کاشت حلزون چیست؟ نحوه کار، کاندیدها و تفاوت با ژندرمانی کاشت حلزون یک دستگاه الکترونیکی است که ق
ادامه مطلب ❯
طرز تهیه مرغ ترش مازندرانی؛ غذای محلی شمال ایران با سبزیهای معطر مرغ ترش مازندرانی یکی از خوشعط
ادامه مطلب ❯
مرکز تصویربرداری پزشکی در بابل؛ معرفی خدمات دکتر قائمیان
مرکز تصویربرداری پزشکی در بابل؛ معرفی خدمات و تجهیزات مرکز دکتر قائمیان برای انجام تصویربرداری پز
ادامه مطلب ❯