درمان‌های خانگی گلودرد؛ راه‌های ساده برای تسکین گلو و اینکه چه زمانی باید پیش پزشک رفت

گلودرد از آن مشکل‌هایی است که قورت دادن یک جرعه آب را هم عذاب می‌کند. خبر خوب این است که بیشتر گلودردها به‌خاطر ویروس‌های سرماخوردگی ایجاد می‌شوند و معمولاً طی چند روز خودبه‌خود بهتر می‌شوند. در این مدت، چند کار ساده در خانه می‌تواند درد را کمتر کند. در این راهنما با درمان‌های خانگی گلودرد آشنا می‌شوید و می‌خوانید چه نشانه‌هایی یعنی باید حتماً به پزشک مراجعه کنید.

خلاصه سریع

نگاه کلی به روش‌های خانگی

غرغره آب نمک

غرغره با آب نمک ولرم یکی از قدیمی‌ترین و ساده‌ترین روش‌هاست. به‌گفته بسیاری از منابع پزشکی، می‌تواند به کم‌شدن تورم و ناراحتی گلو و نرم‌شدن خلط کمک کند، هرچند شواهد علمی قوی‌ای برای اثر درمانی آن نیست و بیشتر تسکین‌دهنده است. معمولاً توصیه می‌شود نصف قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کنید و چند بار در روز غرغره کنید. اگر مزه شوری آزارتان می‌دهد، نیازی به اضافه‌کردن چیز دیگری نیست؛ فقط حتماً محلول را بیرون بریزید و قورت ندهید.

سوپ و مایعات گرم

سوپ مرغ از قدیم برای سرماخوردگی توصیه می‌شود و خوردنش حس خوبی دارد. مایع گرم گلو را نرم می‌کند و وقتی قورت دادن غذای جامد دردناک است، سوپ راهی ساده برای تأمین مایعات و کمی انرژی است. درباره سوپ مرغ پژوهش‌های آزمایشگاهی محدودی هست که اثر ضدالتهابی ملایمی را نشان داده‌اند، اما این به معنای درمان بیماری نیست. بیشترین فایده آن همین گرما، رطوبت و آسان‌بودن خوردنش است.

استراحت

استراحت سریع‌ترین راه نیست، اما از مهم‌ترین کارهاست. بیشتر گلودردها ناشی از ویروس سرماخوردگی‌اند و برای ویروس‌ها کار زیادی از دست ما برنمی‌آید؛ ولی با استراحت کافی به بدن فرصت می‌دهید با عفونت مقابله کند. اگر امکانش هست، فعالیت‌های سنگین و بی‌خوابی را کم کنید و از دود سیگار و محیط‌های آلوده دور بمانید.

چای، دمنوش و عسل

از نوشیدن آب ساده خسته شده‌اید؟ یک فنجان دمنوش یا چای گرم می‌تواند گلو را آرام کند. اگر یک قاشق چای‌خوری عسل هم به آن اضافه کنید، هم طعم بهتری پیدا می‌کند و هم عسل گلو را نرم می‌کند. پژوهش‌های مروری درباره عسل بیشتر روی سرفه کودکان بالای یک سال انجام شده و اثر کمی در تسکین سرفه نشان داده‌اند. پس عسل را مثل یک تسکین‌دهنده ببینید، نه یک داروی ضد عفونت. و مهم‌تر از آن: عسل را هرگز به کودک زیر یک سال ندهید.

مایعات کافی

هنگام بیماری، نوشیدن مایعات اهمیت زیادی دارد. به اندازه‌ای بنوشید که رنگ ادرارتان زرد روشن و شفاف باشد. مایعات کافی مخاط گلو و دهان را مرطوب نگه می‌دارد و بدن را در مقابله با علائم سرماخوردگی یاری می‌کند. اگر پزشک برایتان محدودیت مصرف مایعات تعیین کرده (مثلاً در بیماری‌های قلبی یا کلیوی)، همان توصیه را رعایت کنید.

آب‌نبات‌های مکیدنی و اسپری

مکیدن آب‌نبات یا قرص مکیدنی باعث ترشح بزاق می‌شود و گلو را مرطوب نگه می‌دارد. بعضی انواع، مثل آن‌هایی که نعنا یا اوکالیپتوس دارند، حس خنکی و تسکین بیشتری می‌دهند. اسپری‌های بی‌حس‌کننده گلو هم درد را موقتاً کم می‌کنند. باید بدانید این‌ها گلودرد یا سرماخوردگی را درمان نمی‌کنند و فقط راحتی کوتاه‌مدت می‌دهند. دستور روی برچسب را دقیق بخوانید و برای کودکان، به‌خصوص خردسال‌ها، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ آب‌نبات سفت برای بچه‌های کوچک خطر خفگی دارد.

غذاهای نرم و مغذی

غذای خاصی نیست که از سرماخوردگی پیشگیری قطعی کند، اما تغذیه متعادل به بدن کمک می‌کند. وقتی گلودرد دارید، غذاهای نرم، ولرم و آسان‌خوردن مثل سوپ، آش، پوره سیب‌زمینی، سیب‌زمینی شیرین پخته یا شلغم پخته معمولاً راحت‌تر قورت داده می‌شوند. از غذاهای تند، خیلی سفت و خیلی داغ که گلو را اذیت می‌کنند دوری کنید.

شربت سینه و مسکن‌ها

شربت سینه عمدتاً برای سرفه است و برای خود گلودرد درمان نیست، اگرچه بعضی شربت‌ها لایه‌ای روی گلو می‌کشند و کمی تسکین می‌دهند. این نکته‌ها را در نظر داشته باشید:

• اگر برای کار یا رانندگی بیرون می‌روید، شربت‌های بدون اثر خواب‌آوری را انتخاب کنید؛ بعضی شربت‌های شبانه خواب‌آورند.
• داروهای سرفه و سرماخوردگی را برای کودکان خردسال بدون نظر پزشک استفاده نکنید.
• اگر برای تسکین درد از مسکن‌هایی مثل استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده می‌کنید، دوز روی برچسب را رعایت کنید. آسپرین را به کودکان و نوجوانان ندهید.
• اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید، تداخل‌ها را از داروساز بپرسید.

برنامه ساده یک روز برای تسکین گلودرد

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

به‌یاد داشته باشید که بیشتر گلودردها ویروسی‌اند و آنتی‌بیوتیک برایشان کمکی نمی‌کند. فقط وقتی عفونت باکتریایی مثل استرپتوکوک تأیید شود، پزشک آنتی‌بیوتیک می‌دهد. بدون نسخه آنتی‌بیوتیک مصرف نکنید.

تهیه داروهای بدون نسخه در بابل

اگر برای تهیه قرص مکیدنی، اسپری یا مسکن به داروخانه می‌روید، حتماً با داروساز مشورت کنید و بگویید چه داروهایی مصرف می‌کنید. در بابل، داروخانه دکتر شقایق قاسمی داروهای بدون نسخه و مشاوره دارویی را در خدمات خود اعلام کرده است.

سوالات متداول

گلودرد معمولاً چند روز طول می‌کشد؟

گلودرد ویروسی معمولاً طی چند روز تا حدود یک هفته بهتر می‌شود. اگر بیشتر طول کشید یا بدتر شد، به پزشک مراجعه کنید.

آیا آب نمک واقعاً کمک می‌کند؟

برای بسیاری از افراد تسکین‌دهنده است و خطر کمی دارد، اما درمان قطعی نیست. فقط محلول را قورت ندهید.

برای گلودرد باید آنتی‌بیوتیک مصرف کنم؟

بیشتر گلودردها ویروسی‌اند و آنتی‌بیوتیک کمکی نمی‌کند. فقط در صورت تشخیص عفونت باکتریایی توسط پزشک مصرف می‌شود.

عسل برای گلودرد کودکان مناسب است؟

برای کودکان بالای یک سال معمولاً بی‌خطر است، اما برای نوزادان و کودکان زیر یک سال ممنوع است.

اسپری و قرص مکیدنی گلودرد را درمان می‌کنند؟

نه، فقط درد را موقتاً کم می‌کنند. مصرف آن‌ها را طبق دستور برچسب و برای کودکان با مشورت پزشک انجام دهید.

جمع‌بندی

برای بیشتر گلودردهای سرماخوردگی، ترکیبی از غرغره آب نمک، مایعات گرم، استراحت و در صورت نیاز آب‌نبات یا اسپری گلو می‌تواند درد را قابل‌تحمل‌تر کند. این روش‌ها فقط تسکین می‌دهند و جایگزین درمان نیستند. اگر نشانه‌های هشدار دیدید یا بهبودی حاصل نشد، به پزشک مراجعه کنید. برای مطالب بیشتر درباره سلامت، به سایت ستاره آبی (setarehabi.ir) سر بزنید.

منابع برای مطالعه بیشتر

• Rennard, B. O., et al. (2000). Chicken soup inhibits neutrophil chemotaxis in vitro. Chest. (پژوهش آزمایشگاهی درباره سوپ مرغ)
• Oduwole, O., et al. (2018). Honey for acute cough in children. Cochrane Database of Systematic Reviews.
• مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا (CDC)، صفحه آموزشی «Sore Throat» (درباره علت‌ها، نشانه‌های هشدار و مصرف آنتی‌بیوتیک)