کلاژن چیست؟ فواید، منابع غذایی و معرفی ۳ مکمل کلاژن برای پوست (کلاژن‌گلد، آلکوژن، کلاژینو)

کلاژن فراوان‌ترین پروتئین بدن و عامل اصلی استحکام و ارتجاع پوست است و مصرف آن به‌صورت قرص، کپسول و پودر در سال‌های اخیر محبوب شده است. در این مقاله توضیح می‌دهیم کلاژن چیست، با افزایش سن و تحت تأثیر چه عواملی کم می‌شود، چه غذاهایی به ساخت آن کمک می‌کنند و سه مکمل رایج کلاژن (قرص کلاژن‌گلد، کپسول آلکوژن و پودر کلاژینو) را بر اساس اطلاعات معرفی تولیدکننده‌ها مرور می‌کنیم.

توجه: این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره پزشک یا داروساز نیست. مشخصات، دوز و مدت مصرف مکمل‌ها از معرفی تولیدکننده‌ها نقل شده و اثر آن‌ها در افراد مختلف فرق می‌کند. زیاده‌روی در مصرف هر دارو یا مکملی می‌تواند عارضه داشته باشد. اگر باردار یا شیرده هستید، بیماری زمینه‌ای دارید، دارو مصرف می‌کنید یا به ماهی و غذاهای دریایی حساسیت دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.

خلاصه سریع

• کلاژن: فراوان‌ترین پروتئین بدن؛ در پوست، استخوان، غضروف، رگ‌های خونی، قرنیه و دندان وجود دارد.
• کاهش کلاژن: با افزایش سن شروع می‌شود و شکر زیاد، سیگار، الکل، استرس، کم‌خوابی و آفتاب آن را تشدید می‌کنند.
• تغذیه: رژیم متعادل شامل پروتئین، میوه، سبزیجات، آجیل و ویتامین ث مواد لازم برای ساخت کلاژن را فراهم می‌کند.
• مکمل‌ها: قرص کلاژن‌گلد، کپسول آلکوژن با ویتامین C و پودر کلاژینو (کلاژن ماهی) در این مقاله معرفی شده‌اند.

فهرست مطالب

• کلاژن چیست و چه فوایدی دارد؟
• علائم و دلایل کاهش کلاژن
• مواد غذایی مفید برای ساخت کلاژن
• روش‌های تحریک کلاژن‌سازی پوست صورت
• معرفی مکمل‌های کلاژن
• نکات مصرف ایمن مکمل کلاژن
• پرسش‌های متداول

۱. کلاژن چیست و چه فوایدی برای بدن دارد؟

کلاژن (Collagen) فراوان‌ترین پروتئین بدن است و حدود یک‌سوم پروتئین‌های بدن را تشکیل می‌دهد. این پروتئین به حفظ استحکام پوست، استخوان‌ها و غضروف‌ها کمک می‌کند و کاهش آن با چین‌وچروک و ضعیف شدن این بافت‌ها همراه است. کلاژن حدود ۸۰ درصد ساختار پوست را می‌سازد و استحکام و قوام آن را فراهم می‌کند. در کنار الاستین، خاصیت ارتجاعی پوست را ایجاد می‌کند. کلاژن در رگ‌های خونی، قرنیه و دندان‌ها هم وجود دارد.

دست‌کم ۱۳ نوع کلاژن در انسان شناسایی شده و هر کدام در بافت خاصی وجود دارد. بر اساس آنالیز پارامترهای بیوشیمیایی، کلاژن نوع ۱ و ۳ بیشترین انواع کلاژن در پوست‌اند.

۲. علائم و دلایل کاهش کلاژن در بدن

تولید کلاژن در بدن با افزایش سن به‌تدریج کم می‌شود. چین‌وچروک، افتادگی پوست و ضعیف شدن غضروف مفاصل از نشانه‌های کاهش کلاژن‌اند. عوامل زیر هم می‌توانند به کاهش کلاژن کمک کنند:

• مصرف زیاد شکر
• استعمال سیگار و مصرف الکل
• استرس و خواب ناکافی
• قرار گرفتن در معرض نور خورشید

۳. مواد غذایی مفید برای ساخت کلاژن پوست و بدن

یک برنامه غذایی متعادل سرشار از پروتئین، چربی‌های مفید، میوه، سبزیجات و آجیل، مواد مغذی مورد نیاز بدن برای ساخت کلاژن را فراهم می‌کند.

میوه و سبزیجات

• میوه و سبزیجات قرمز: گوجه‌فرنگی و فلفل قرمز منابع آنتی‌اکسیدان لیکوپن‌اند. آنتی‌اکسیدان‌ها از سلول‌های پوست در برابر آسیب رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کنند.
• سبزیجات سبز: کلروفیل دارند و گفته می‌شود به محافظت پوست در برابر آسیب ناشی از اشعه ماوراء بنفش و رادیکال‌های آزاد کمک می‌کنند؛ آسیبی که با چین‌وچروک و پیری زودرس پوست همراه است.

گوشت گاو، مرغ و ماهی

بافت پیوندی پستانداران از کلاژن ساخته شده است. گنجاندن گوشت گاو، مرغ و ماهی در برنامه غذایی، پروتئین و آمینواسیدهای لازم برای ساخت کلاژن را به بدن می‌رساند. سوپ و آب‌گوشت استخوان‌دار هم از منابع رایج کلاژن و ژلاتین در رژیم غذایی است.

ویتامین ث

ویتامین ث آنتی‌اکسیدان قوی است و در ساخت کلاژن در بدن نقش دارد. این ویتامین در بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات از جمله پرتقال، توت‌فرنگی، کیوی، فلفل دلمه‌ای، کلم بروکلی، کلم پیچ و اسفناج وجود دارد. بهتر است ویتامین ث را به‌صورت منظم در رژیم غذایی روزانه بگنجانید.

۴. روش‌های تحریک کلاژن‌سازی پوست صورت

جوان‌سازی پوست یکی دیگر از راه‌های رایج برای تحریک کلاژن‌سازی بیشتر است. روش‌های زیر برای این منظور استفاده می‌شوند و انتخاب و انجام آن‌ها باید با نظر پزشک یا متخصص پوست باشد:

• مزوتراپی
• کربوکسی‌تراپی
• آر‌اف فرکشنال
• پی‌آر‌پی (PRP)
• میکرونیدلینگ
• لیزر فرکشنال
• تزریق ژل‌های هیالورونیک‌اسید

۵. معرفی مکمل‌های کلاژن برای پوست

مکمل‌های خوراکی کلاژن به‌عنوان راهی برای کاهش روند پیری پوست مطرح شده‌اند. بسیاری از تولیدکننده‌ها ادعا می‌کنند که این مکمل‌ها خاصیت ارتجاعی پوست را افزایش می‌دهند و چین‌وچروک، لک و جای جوش را کاهش می‌دهند. نتیجه مصرف در افراد مختلف فرق می‌کند و موارد زیر بر اساس اطلاعات معرفی خود محصولات نوشته شده است.

۱. قرص کلاژن‌گلد آدریان

هر قرص کلاژن‌گلد ۸۳۳ میلی‌گرم کلاژن هیدرولیز شده دارد. بر اساس معرفی تولیدکننده، مصرف روزانه ۲۵۰۰ میلی‌گرم (معادل ۳ قرص) توصیه شده است. کلاژن این محصول از نوع ۱ و ۳ است که به‌طور تخصصی برای پوست معرفی می‌شود. متوسط دوره مصرف ۴ تا ۱۲ هفته اعلام شده و طبق ادعای معرفی محصول، پس از ۴ هفته کاهش چین‌وچروک‌های ریز صورت، به‌ویژه اطراف چشم، قابل مشاهده است. تولیدکننده کاهش لکه‌های ناشی از لیزر و آفتاب را هم از ویژگی‌های محصول ذکر می‌کند.

۲. کپسول آلکوژن با ویتامین C

این کپسول کلاژن هیدرولیز شده نوع ۱، ۲ و ۳ را همراه ویتامین C دارد و برای تقویت بافت همبند پوست و حمایت از سلامت غضروف، مفاصل، مو و ناخن معرفی شده است. مصرف توصیه‌شده برای بزرگسالان روزانه ۲ عدد و ترجیحاً همراه غذا است.

ویژگی‌های معرفی‌شده کپسول آلکوژن

• کلاژن هیدرولیز شده برای جذب بهتر
• ویتامین C برای حمایت از ساخت کلاژن در بدن
• طبق ادعای تولیدکننده: کاهش خطوط ریز اطراف چشم در ۶ هفته و کاهش چین‌وچروک عمیق در ۱۲ هفته
• طبق ادعای تولیدکننده: افزایش رطوبت پوست در ۳ هفته و کمک به درخشندگی پوست و کاهش روند پیری

۳. پودر کلاژن کلاژینو

پودر کلاژینو از کلاژن ماهی است که بر اساس معرفی تولیدکننده، از پوست ماهی در اروپا تهیه و از فرانسه وارد می‌شود. هر بسته ۳۰ ساشه دارد و هر ساشه ۵ گرم پودر کلاژن است. مصرف توصیه‌شده ۲ تا ۳ ساشه در روز است. برای آبرسانی پوست حدود ۸ هفته و برای استخوان و مفاصل حدود ۱۲ هفته مصرف لازم دانسته شده است.

ویژگی‌های معرفی‌شده پودر کلاژینو

• بدون چربی و کلسترول و غیرتراریخته
• بدون طعم، بو و مواد افزودنی؛ قابل حل در نوشیدنی‌ها، اسموتی و ماست
• دارای آمینواسیدهای مغذی
• طبق ادعای تولیدکننده: کمک به آبرسانی پوست و کاهش چین‌وچروک اطراف چشم، تقویت و درخشندگی مو و حمایت از سلامت استخوان‌ها و مفاصل

۶. نکات مصرف ایمن مکمل کلاژن

1. مشورت با پزشک: پیش از شروع مصرف، به‌ویژه در بارداری، شیردهی، بیماری زمینه‌ای یا مصرف داروهای دیگر، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
2. حساسیت: مکمل‌های کلاژن ماهی ممکن است برای افراد دارای حساسیت به ماهی مناسب نباشند. فهرست ترکیبات را بخوانید.
3. رعایت دوز: بیشتر از مقدار توصیه‌شده روی بسته مصرف نکنید.
4. مکمل جایگزین رژیم غذایی نیست: تغذیه متعادل، محافظت از پوست در برابر آفتاب، خواب کافی و پرهیز از سیگار در حفظ سلامت پوست مؤثرتر از تکیه بر مکمل به‌تنهایی است.
5. اصالت محصول: مکمل را از مراکز معتبر تهیه کنید و تاریخ انقضا، پروانه ساخت و شرایط نگهداری را بررسی کنید.

نتیجه‌گیری

کلاژن پروتئینی کلیدی برای استحکام پوست، مفاصل و غضروف است و با افزایش سن و عواملی مانند آفتاب، سیگار، شکر زیاد و کم‌خوابی کاهش می‌یابد. تغذیه متعادل، ویتامین ث کافی و مراقبت از پوست پایه کار است و مکمل‌های کلاژن مانند کلاژن‌گلد، آلکوژن و کلاژینو در صورت نظر پزشک می‌توانند مکمل این برنامه باشند. ادعاهای اثرگذاری مکمل‌ها را با آگاهی بخوانید و برای انتخاب محصول و دوز مناسب با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

پرسش‌های متداول درباره کلاژن و مکمل‌های کلاژن

کلاژن چیست؟

کلاژن فراوان‌ترین پروتئین بدن است و حدود یک‌سوم پروتئین‌های بدن را می‌سازد. در پوست، استخوان، غضروف، رگ‌های خونی، قرنیه و دندان وجود دارد.

علائم کاهش کلاژن در بدن چیست؟

چین‌وچروک، افتادگی پوست و ضعیف شدن غضروف مفاصل از نشانه‌های کاهش کلاژن‌اند. تولید کلاژن با افزایش سن کم می‌شود.

چه عواملی کلاژن بدن را کم می‌کنند؟

مصرف زیاد شکر، سیگار، الکل، استرس، خواب ناکافی و قرار گرفتن در معرض نور خورشید.

چه غذاهایی به ساخت کلاژن کمک می‌کنند؟

رژیم متعادل شامل پروتئین (گوشت گاو، مرغ و ماهی)، میوه و سبزیجات، آجیل و منابع ویتامین ث مانند پرتقال، توت‌فرنگی، کیوی، فلفل دلمه‌ای و بروکلی.

ویتامین ث چه نقشی در کلاژن‌سازی دارد؟

ویتامین ث آنتی‌اکسیدانی قوی است و در ساخت کلاژن در بدن نقش دارد. به همین دلیل بعضی مکمل‌های کلاژن، مانند آلکوژن، همراه ویتامین C عرضه می‌شوند.

مصرف مکمل کلاژن چه مدت طول می‌کشد تا اثر کند؟

مدت اعلام‌شده توسط تولیدکننده‌ها از چند هفته (مثلاً ۴ تا ۱۲ هفته) متغیر است و نتیجه در افراد مختلف فرق می‌کند. دوره و مقدار مصرف را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید.

آیا مصرف مکمل کلاژن عارضه دارد؟

زیاده‌روی در مصرف هر مکملی می‌تواند عارضه داشته باشد. افراد دارای حساسیت به ماهی باید مراقب مکمل‌های کلاژن ماهی باشند. در بارداری، شیردهی و بیماری‌های زمینه‌ای حتماً با پزشک مشورت کنید.

مطالب مرتبط

• کرم‌های مؤثر در درمان جوش و آکنه
• داروخانه دکتر شقایق قاسمی در بابل