
پیاز علاوه بر اینکه در بسیاری از غذاها استفاده میشود، بهعنوان درمان خانگی برای ریزش مو هم شهرت دارد. اما آیا آب پیاز برای ریزش مو واقعاً جواب میدهد؟ پاسخ به نوع ریزش مو بستگی دارد. در این مقاله شواهد علمی، روش رایج استفاده، عوارض احتمالی، زمان مراجعه به پزشک و آخرین مرورهای پژوهشی را میخوانید.
پاسخ کوتاه:
یک پژوهش کوچک نشان داده آب پیاز میتواند در طاسی تکهای (آلوپسی آرهآتا) به رویش مو کمک کند. برای ریزش مو ارثی، که شایعترین نوع است، شواهدی وجود ندارد. آب پیاز درمان تأییدشده پزشکی نیست و میتواند پوست سر را تحریک کند.
توجه: این مقاله آموزشی است و جایگزین مشاوره پزشک یا متخصص پوست نیست. پیش از استفاده، تست حساسیت انجام دهید و اگر ریزش مو ناگهانی یا همراه با علائم دیگر است، ابتدا به پزشک مراجعه کنید.
فهرست مطالب
هر کسی ممکن است ریزش مو را تجربه کند، اما در مردان شایعتر است. رایجترین علت ریزش موی سر، بیماری ارثی «آلوپسی آندروژنتیک» است. ریزش مو میتواند عارضه جانبی برخی داروها یا نتیجه تغییرات هورمونی، استرس شدید، بیماریها یا کمبود مواد مغذی هم باشد. جدول زیر تفاوت دو نوع مهم را نشان میدهد؛ چون پژوهش آب پیاز فقط درباره یکی از آنهاست:
| ویژگی | طاسی تکهای (آلوپسی آرهآتا) | ریزش مو ارثی (آندروژنتیک) |
|---|---|---|
| علت | بیماری خودایمنی؛ سیستم ایمنی به فولیکولها حمله میکند | وراثت و اثر هورمونها بر فولیکول |
| الگوی ریزش | لکههای گرد و بدون مو | کمپشتی تدریجی و عقبرفتن خط رویش مو |
| شواهد آب پیاز | یک پژوهش کوچک با نتیجه مثبت | شواهد بالینی وجود ندارد |
| شیوع | کمتر شایع | رایجترین علت ریزش موی سر |
پیاز سرشار از ترکیبات گوگردی است و موی سر هم بخشی از ساختار پروتئینی خود را از گوگرد میگیرد. اما اینکه مصرف موضعی آب پیاز چنین اثری بر فولیکول داشته باشد، اثبات نشده است. تنها پژوهش بالینی مشهور، پژوهش سال ۲۰۰۲ در نشریه Journal of Dermatology است که در بغداد انجام شد. خلاصه نتایج آن:
| مورد | گروه آب پیاز | گروه آب لولهکشی |
|---|---|---|
| تعداد بیماران | ۲۳ نفر | ۱۵ نفر |
| نحوه استفاده | دو بار در روز روی ناحیه آسیبدیده، به مدت دو ماه | |
| رویش مو در هفته چهارم | ۱۷ نفر (حدود ۷۴٪) | گزارش مشخصی در منابع من نبود |
| رویش مو در هفته هشتم | ۲۰ نفر (حدود ۸۷٪) | ۲ نفر (۱۳٪) |
| عوارض گزارششده | قرمزی خفیف در ۱۴ نفر (حدود ۶۱٪) | — |
مقایسه رویش مو در هفته هشتم:
گروه آب پیاز
گروه آب لولهکشی
رویش مو معمولاً از حدود هفته دوم شروع شد. در ده بیماری که تا شش ماه پیگیری شدند، رویش مو حفظ شد. این نتیجه جالب است، اما باید با احتیاط خوانده شود:
در وبسایتها و شبکههای اجتماعی ادعاهای زیادی درباره آب پیاز میشود. جدول زیر وضعیت شواهد هر ادعا را نشان میدهد:
| ادعا | وضعیت شواهد |
|---|---|
| به رویش مو در طاسی تکهای کمک میکند | یک پژوهش کوچک نتیجه مثبت داشته؛ نیازمند تکرار |
| ریزش مو ارثی را متوقف میکند | شواهد بالینی وجود ندارد |
| گردش خون پوست سر را بهتر میکند | مکانیسم احتمالی؛ برای رویش مو اثبات نشده است |
| خاصیت ضدباکتری دارد و شوره را کنترل میکند | ادعای رایج؛ در مورد رویش مو اثبات نشده |
| آنتیاکسیدانها (مثل کوئرستین) از فولیکول محافظت میکنند | مکانیسم احتمالی؛ شواهد بالینی کافی وجود ندارد |
| برای همه بیخطر است | نادرست؛ ممکن است قرمزی، خارش و حساسیت ایجاد کند |
در پژوهش اصلی بیش از نیمی از بیماران قرمزی خفیف داشتند. برخی پوستها هم به آب پیاز حساسیت دارند و پزشکان از بیمارانی گزارش دادهاند که پس از استفاده دچار خارش پوست سر، التهاب و حتی ریزش بیشتر مو شدهاند.
پیش از استفاده:
روش زیر یک روش رایج خانگی است و دوز و دفعات مصرف آن استاندارد نشده است. پیش از شروع، تست حساسیت را انجام دهید.
آمادهسازی: یک پیاز متوسط را پوست بگیرید و سر و ته آن را ببرید.
رنده کردن: پیاز را روی رنده، داخل کاسه ریز کنید.
گرفتن آب: پیاز رندهشده را در تکهای پارچه تمیز بریزید و فشار دهید تا آب آن جمع شود.
مصرف: آب پیاز را با قطرهچکان یا سرنگ (بدون سوزن) روی نواحی کممو بریزید و بهآرامی ماساژ دهید.
شستن: پس از حدود یک ساعت، سر را با شامپوی ملایم بهآرامی بشویید.
آب پیاز را تازه تهیه کنید. اگر پس از چند هفته بهبودی ندیدید، ادامه ندهید. بوی تند پیاز ممکن است پس از شستشو هم کمی بماند.
متخصص پوست و مو علت را با معاینه و در صورت نیاز آزمایش مشخص میکند. جدول زیر خلاصهای از جایگاه آب پیاز در کنار درمانهای پزشکی است:
| روش | برای کدام ریزش؟ | وضعیت شواهد |
|---|---|---|
| آب پیاز | طاسی تکهای (پژوهش کوچک) | محدود و نیازمند تکرار |
| مینوکسیدیل موضعی | ریزش مو ارثی | درمان تأییدشده؛ با نظر پزشک |
| فیناستراید | ریزش مو ارثی در مردان | درمان تأییدشده؛ فقط با تجویز پزشک |
در سالهای اخیر چند مرور علمی درباره درمانهای گیاهی ریزش مو، از جمله آب پیاز، منتشر شده است. خلاصه آنچه در جستوجوی ما پیدا شد:
| یافته | منبع | معنا برای شما |
|---|---|---|
| آب پیاز در مرور ۲۰۲۵ درمانهای موضعی جایگزین بررسی شد. شواهد آن همچنان بر همان پژوهش کوچک ۲۰۰۲ تکیه دارد و قرمزی خفیف شایعترین عارضه بود. | International Journal of Trichology، ۲۰۲۵ | هنوز کارآزمایی بزرگ و تکرارشدهای وجود ندارد |
| در ده بیماری که شش ماه پیگیری شدند، رویش مو بدون عود حفظ شد. | همان مرور ۲۰۲۵ (گزارش پیگیری پژوهش اصلی) | نتیجه در گروه کوچک پایدار بوده، اما نمونه بسیار کوچک است |
| مرورهای روایی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ بر ترکیبات گوگردی، کوئرستین و تیوسولفیناتهای پیاز تأکید میکنند و کارآزماییهای بالینی، مطالعات حیوانی و تحلیلهای شیمیایی را کنار هم میگذارند. | World Journal of Advanced Research and Reviews، ۲۰۲۵ | مکانیسمها محتملاند، اما بخش بزرگی از شواهد آزمایشگاهی یا حیوانی است |
| ادعای رایج که کوئرستین پیاز با مهار آنزیم 5-آلفا ردوکتاز ریزش ارثی را متوقف میکند، در مرورهایی نقد شده است: این اثر در آزمایش بدون سلول دیده شد، اما در سلول کامل از بین رفت. | Azizi، F1000Research، ۲۰۲۱ (به نقل از یک وبسایت ثانویه؛ متن مقاله را ندیدهایم) | توضیح «کوئرستین ریزش ارثی را درمان میکند» پشتوانه محکمی ندارد |
جمعبندی یافتههای جدید: در جستوجوی ما، کارآزمایی بالینی بزرگ و جدیدی که اثر آب پیاز را در ریزش مو ارثی نشان دهد پیدا نشد. وضع شواهد از ۲۰۰۲ تغییر چندانی نکرده و بیشتر مقالههای تازه مرور همان پژوهش و مکانیسمهای احتمالیاند.
آب پیاز در یک پژوهش کوچک روی طاسی تکهای اثر مثبت نشان داد، اما برای ریزش مو ارثی شواهدی ندارد و ممکن است باعث قرمزی و حساسیت شود. اگر میخواهید آن را امتحان کنید، تست حساسیت بزنید و در صورت ادامه ریزش مو، علت را از پزشک بپرسید، چون درمان درست بستگی به نوع ریزش دارد.
درمان تأییدشده نیست. یک پژوهش کوچک اثر مثبت را فقط در طاسی تکهای نشان داده و برای ریزش مو ارثی داده بالینی در دست نیست.
مدت استاندارد وجود ندارد. روش رایج خانگی حدود یک ساعت است، اما در صورت سوزش یا خارش بلافاصله بشویید.
بله؛ قرمزی خفیف در پژوهش اصلی شایع بود و حساسیت، خارش و التهاب هم گزارش شده است. پیش از استفاده تست حساسیت بزنید.
طاسی تکهای بیماری خودایمنی است که لکههای گرد بدون مو میسازد. ریزش مو ارثی بهتدریج و با الگوی مشخص رخ میدهد و شایعترین علت ریزش مو است.
مرورهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ همان نتیجه پژوهش ۲۰۰۲ را بازگو میکنند. کارآزمایی بزرگ تازهای که اثر آن را در ریزش مو ارثی نشان دهد در جستوجوی ما پیدا نشد.
متخصص پوست و مو، که علت را با معاینه و در صورت نیاز آزمایش مشخص میکند.
ژن GJB2 و ناشنوایی ژنتیکی: علت، نحوه وراثت و آزمایش ژنتیک جهش در ژن GJB2 یکی از شایعترین علل ناش
ادامه مطلب ❯
کاشت حلزون چیست؟ نحوه کار، کاندیدها و تفاوت با ژندرمانی کاشت حلزون یک دستگاه الکترونیکی است که ق
ادامه مطلب ❯
طرز تهیه مرغ ترش مازندرانی؛ غذای محلی شمال ایران با سبزیهای معطر مرغ ترش مازندرانی یکی از خوشعط
ادامه مطلب ❯
مرکز تصویربرداری پزشکی در بابل؛ معرفی خدمات دکتر قائمیان
مرکز تصویربرداری پزشکی در بابل؛ معرفی خدمات و تجهیزات مرکز دکتر قائمیان برای انجام تصویربرداری پز
ادامه مطلب ❯